Historias dalla Val Medel

La Vitrina in Pardé

Eröffnung am Sonntag, 5. Juli 2026 ab 11:30 Uhr

Wir freuen uns, Sie zur Eröffnung unseres zweiten Museums in Pardé in der Val Medel einzuladen.
Hier finden sie das Programm und die Informationen zur Anreise (PDF).

Dus museums

La Vitrina ei in project da museum innovativ, multimedial a Curaglia e Pardé. Ina senda da viandar divertenta per liung dil Rein da Medel colligia ils dus museums. Els ein aviarts mintga di dallas 9–19 uras, exposiziun permanenta, entrada gratuita.

Mediateca

Igl element central da La Vitrina ei la mediateca cun 30 films documentars sur la historia culturala, lungatg, musica e cuntrada alpina dalla Val Medel.

Art e tun

Fotografias historicas ed art contemporan tilan in artg d’antruras ad oz: cun Ester Vonplon, Gabriela Gerber, Lukas Bardill ed ils artists da tun Pius Morger e Julian Sartorius

Museum a Curaglia

Investa ella historia culturala dalla Val Medel

Il museum, ch’ei vegnius aviarts 2023, muossa fotografias historicas, treis posiziuns d’art e films documentars. Quels raquentan episodas ord la historia dalla Val Medel – dil temps da glatsch tochen oz.  Tractai vegnan denter auter l’entschatta dil turissem sco era la historia dil Lucmagn che colligia la Val Medel cun la Val dil Blegn tessinesa.

Museum a Pardé

Co tuna ina val?

Il fenadur 2026 arva il secund museum a Pardé sias portas. Sfundrei els films cuorts sur dil dialect local, la musica e historias miticas. Carstgauns dalla val raquentan da lur veta. La ramur dils uauls, dils dutgs e dils zenns dalla val seuneschan ad in maletg da tuns. Ella stanza da tuns digl artist Pius Morger spetga Vus in eveniment acustic da treis dimensiuns - ina spassegiada per las ureglias!

Mediateca

Historia da cultura viva dalla Val Medel

La mediateca ei in archiv unic che raquenta a moda viva la historia culturala dalla Val Medel per las generaziuns dad oz e digl avegnir.

Art e tun

Artistas ed artists renomai han produciu ovras aposta per La Vitrina: ina projecziun da video animada e fotografias da colurs en format grond a Curaglia; a Pardé procura la caplutta da tuns per in eveniment acustic poetic en treis dimensiuns.

Vigeli dallas Islas (1820–1902), Péz Caschleglia, 1881

Vigeli dallas Islas (1820–1902)

Péz Caschleglia, 1881
Lenn da schiember, emprest Museum Claustra Mustér

L’ovra d’art la pli interessanta dalla Val Medel dil 19avel tschentaner ei la sculptura da lenn dil Péz Caschleglia da Vigeli Pally, numnaus Vigeli dallas Islas. Il cuolm retuorna suenter varga tschien onns en siu liug d’origin. Vigeli fuva catschadur, guid da muntogna, resgiader, brischacotgla e bia auter. In accident tragic al Péz Muraun ha ruinau sia veta, mo el ha inventau sesez da niev … era sco sculptur.

Gabriela Gerber und Lukas Bardill

Péz Caschleglia reloaded, 2023
Installaziun da video, Loop 6 min

Il pèr artistic dalla Purtenza, Gabriela Gerber e Lukas Bardill, leventa la sculptura da muntogna dil Vigeli Pally cun ina animaziun da dessegn a nova veta. Cunquei ruchegia il cuolm el camp da tensiun da damondas actualas. Quei ei d’ina vart il carstgaun che intervegn ella natira: el cultivescha, populescha, trai a nez e destruescha ella. Da l’autra vart stat il monument dalla natira, il cuolm. El ha s’atgna veta: erosiun, flussiun, moviment, respiraziun.

Gabriela Gerber e Lukas Bardill, Péz Caschleglia reloaded, 2023
Ester Vonplon, Senza tetel, Val Medel, 2023

Ester Vonplon

Senza tetel, Val Medel, 2023
Fotografias analogas en format grond sin diasec

Sco ils fotografs, ch’ein vegni baul il 20avel tschentaner ella Val Medel, fuva era Ester Vonplon la primavera 2023 sin via cun grevs apparats, ina camera analoga per gronds maletgs. En uauls naturals, palius e cavorgias ha ella encuretg cuntradas intactas e zuppadas. Sias quater fotografias da colur pittorescas fuorman in ferm cuntrast allas fotografias historicas en ner ed alv. Ester Vonplon viva en Surselva ed ei internaziunal sin viadi sco artista da fotografias.

Pius Morger

Stanza da tuns: Co tuna ina val?
Installaziun da tuns 20 minutas

Museum a Pardé

Igl artist da tuns Pius Morger ha creau per La Vitrina in eveniment da tuns en treis dimensiuns. Ella stanza da tuns culan suns e ramurs dalla Val Medel ord 12 aultplidaders che Morger ha orchestrau ad ina cuntrada da tuns: in eveniment sensitiv extraordinari.

Pius Morgerm, Klankünstler vor seinem Klangraum im Museum La Vitrina in Pardé, Val Medel
Julian Sartorius

Julian Sartorius

Co tuna ina stalla?
In Film da Simon Guy Fässler, 16 minutas

Ella mediateca en omisdus museums ni online.

Julian Sartorius, in percussiunist da jazz da renum internaziunal, ei vegnius la stad 2025 a Pardé per far in clip da video e per sunar el nuegl ch’ei silsuenter vegnius reconstruius en in museum. Il nuegl cun tut siu relasch dad uaffens e maschinas survescha ad el sco instrument da tuns. El fa vegnir il nuegl en vibraziuns ritmicas che fan vegnir stuorn.

Fotografias historicas

La Val Medel avon 100 onns

«La Vitrina» ha rimnau varga 600 fotografias dil 20avel tschentaner tumpriv dalla Val Medel ch’ein avon maun els archivs da maletgs en Svizra. Biebein la mesadad da quellas fotografias – ch’ein strusch enconuschentas – ein integradas ella cronica da film. Ina schelta dallas pli bialas fotografias historicas ei da veser ell’exposiziun. Igl ei ovras da Rudolf Zinggeler, P. Karl Hager, Walram Derichsweiler e Christian Meisser ch’ein naschidas denter 1900 e 1915. Quellas fotografias historicas muossan la Val Medel sco vallada muntagnarda isolada cun ina populaziun purila che sto nutrir sesezza. Ellas descrivan igl ambient da viver dils carstgauns en ina cuntrada ch’ei aunc strusch tuccada dalla civilisaziun moderna.

Informaziuns

Temps d'avertura

Omisdus museums da La Vitrina ein aviarts mintga di dallas 9-19 uras ed accessibels libramein. L'exposiziun ei permanenta.

L'entrada ei libra - Sch'ei ha plaschiu a Vus, lu selegrein nus d'ina contribuziun che sa vegnir transferida via Twint-Code ellas exposiziuns.

Liug

Omisdus museums sesanflan mintgamai mo 100 pass naven dallas fermadas digl auto da posta: Curaglia, posta (museum davos la casa communala) e Platta, Pardé (via direcziun Pardé).

A Curaglia ein avunda parcadis avon maun, a Pardé dat ei tier il museum mo in parcadi.

Tualettas publicas sesanflan a Curaglia sper la casa communala ni a Platta sper la baselgia.

Hotels e restaurants

En Val Medel dat ei entginas pusseivladads da star sur notg en hotels ni Bed & Breakfast. Ina survesta dallas purschidas anflan ins silla pagina-web da Val Medel Turissem.

Ella stizun dil vitg «Stizun e Caffé» a Curaglia dat ei proviant e/ni in caffè. Per plascher risguardar las uras d'avertura.

Tips da viandar

Cumbinescha la viseta el museum cun ina spassegiada ella Val Medel.

Tip 1 – da Pardé a Curaglia
Naven da Mustér cugl auto da posta tochen Platta, Pardé. Visitar il museum. Spassegiada da Pardé enagiu tier la punt dil Rein. Alla riva seniastra dil Rein da Medel via Matergia, Drual e sur la punt da Pali anavos a Curaglia. Viseta dil museum. Ni il cuntrari!
Temps da viandar ca. 1 h 15 min, 4.4 km
Link tier la viandada sin schweizmobil.ch

Tip 2 – da Curaglia a Mustér
Cun igl auto da posta da Mustér a Curaglia. Viseta dil museum. Suenter excursiun da Curaglia via Vergera – Mumpé Medel – punt pendenta – Mustér.
Temps da viandar ca. 2 h, 6.3 km
Link tier la viandada sin schweizmobil.ch

Tip 3 – da Pardé a Mustér
Cumbinescha omisdus tips da viandar tier in'excursiun dil di. Cugl auto da posta a Pardé al museum, viadi al museum a Curaglia e finiziun via Mumpé Medel e via «La Pendenta» a Mustér.
Temps da viandar ca. 3 h 15 min, 10.6 km
Link tier la viandada sin schweizmobil.ch

Senda da pelegrins internaziunala
La senda da sauma dil temps medieval da Mustér sil Lucmagn fa part dalla Via Francisca che meina da Constanza ella Lombardia.

Las sendas da viandar san ins nezegiar mo per part, sch’ei ha neiv.

Sustener «La Vitrina»

Vuleis Vus sustener il project «La Vitrina» cun ina donaziun? Cun Vossa donaziun gideis Vus nossa uniun a finanziar ils cuosts currents pil manteniment e svilup dil project. Cordial Dieus paghi per Vies sustegn!

Donaziuns via pagament da banca a:

Uniun «La Vitrina»
Via Mutschnengia 6
7184 Curaglia

Banca Raiffeisen Cadi
IBAN: CH87 8080 8006 9730 1551 9
IID (BC-Nr.): 80808 / SWIFT-BIC: RAIFCH22

Cordial Dieus paghi per Vies sustegn!

Cun sustegn da:

Raiffeisen / Regiun Surselva / Fondazione Dr. Martin Othmar Winterhalter / Martha von Castelberg Stiftung / Arthur-Widmer-Stiftung / Sophie und Karl Binding Stiftung / Stiftung Stavros S. Niarchos / Lia Rumantscha / RTR Radiotelevisiun Svizra Rumantscha sowie Privatpersonen und ungenannt bleibende Stiftungen.

Coray Capaul architectura engraziein nus per metter a dispoziun la stalla a Pardé.

Impressum

Verein «La Vitrina»

Die zwei Museen sind ein Kulturangebot des Vereins «La Vitrina» mit Sitz in Curaglia.

Albert Lutz, Präsident und Initiant
Vorstandsmitglieder: Daniela Kienzler, Marco Coray, Gabriel Venzin-Marty, Rico Tuor

Ausstellungen in Curaglia und Pardé

Projektleitung und Kurator: Albert Lutz
/ Co-Projektleitung in Curaglia: Daniela Kienzler / Bauleitung in Curaglia: Daniela Kienzler / Bauplanung und Bauleitung in Pardé: Marco Coray / Vereinsadministration, Internet, Finanzen: Daniela Kienzler / Übersetzungen ins Romanische: Hubert Giger / Sprecher:innen der romanischen Filme: Prisca Bundi, Hubert Giger und David Flepp/ Mitarbeit Filme: Urs Lieberherr und Daniela Kienzler / Ausstellungsgestaltung: Martin Sollberger / Grafik: Rüdiger Schlömer/ Mitarbeit Design: Fabia Lyrenmann, Noémie Jeunet / Ausstellungstafeln: Reklamefabrik Michel Streullet / Videoprojektion und Lichtsteuerung: mld, Inwil / Klangraum Technik: Pius Morger und Joschka Weiss / Schreinerarbeiten in Curaglia: Scrinaria Schwarz, Trun / Schreinerarbeiten in Pardé: Gebrüder Maissen AG, Trun / Elektroinstallation: BeerBigliel SA, Disentis / Maler in Curaglia: 3 Picturs, Luis Defuns, Trun / Maler in Pardé: La Colur Lutz, Laus/Sumvitg / Dachdecker: Bundi Bedachungen AG, Curaglia / Zimmermann: Lennaria Camenisch, Ruschein / Baumeister: Huonder GmbH, Disentis/Mustér / Gerüst: Palancaus Surselva AG, Schnaus / Elektroanschluss: Ovra electrica Medel / Webseite: DOCONO Kollektiv